Doğumda anestezi: epidural, spinal ve kombine epidural nasıl uygulanır, aradaki farklar nelerdir?

20.9.2018

Sezaryende kombine epidural mi, spinal mi tercih edilmeli?

Normal doğum esnasında sadece ve sadece Epidural anestezi yapılabilir. Sezeryan esnasında ise hem Epidural anestezi, hem spinal anestezi ve hem de ikisi beraber yani kombine anestezi yapılabilir. 

Epidural anestezi epidural aralığa yapılır, yani spinal sahaya değil omurilik sıvısının aktığı yere değil, onun etrafındaki zara yapılan bir anestezi, epidural bu. 

Spinal ise iğnenin direkt olarak omurilik sıvısının içine girmesi ve lokal anestezi maddesinin oraya enjekte edilmesi, spinal de bu. 

Epidural+spinal beraberce yapılınca kombine epidural diyoruz yani hem epidural bölgeye, hem de spinal bölgeye anestezi yapılması. 

Sezeryan esnasında üçü de yapılabilir. Sadece epidural yapılırsa anestezinin ortaya çıkması, yeterli anestezinin ortaya çıkması için yarım saat bekleme süresi var. Spinal yapıldığı zaman ise hemen dakikalar içerisinde etki etmeye başlıyor.

Epidural+spinal yapıldığı zaman ise aradaki fark şu: spinalde içeriye enjekte edildikten sonra o anestezi maddesi, iğne çıkartılıyor ve hiçbir şey bırakılmıyor orada.

Kombine yapıldığı zaman, yani spinal ve epidural beraberce yapıldığı zaman, epidural iğnesi o epidural saha dediğimiz omurilik etrafındaki zarın etrafında kalmaya devam ediyor. 12 ile 36 saat arasında, daha uzun veya daha kısa da bırakılabilir, ve oradan ağrı kesici verilmeye devam ediliyor. 

Son yıllarda trend, sezaryende sadece spinal yapılması yönünde. Çünkü spinal yapıldığı zaman iğne de kalmıyor. Anne adayı rahatsız da olmuyor böyle bir avantajı var. Dezavantajı ise, normalde kombine yapıldığı zaman epidural anestezi kateterinden sürekli ağrı kesici verilmeye devam ediliyor ağrı pompası şeklinde. Bunun daha konforlu olduğu düşünülebilir. Aslında spinalden sonra da damardan ağrı kesici enjeksiyonu yaptığımız zaman, ağrı pompası şeklinde, kombine epiduraldeki ağrı pompasıyla sağladığımız ağrı kesici etkiyle aynı etkiyi sağlıyoruz. 

Anne adaylarına bırakılır bu karar çoğu zaman işte “Epidural-spinal mi yapalım, yoksa sadece spinal mi yapalım sezeryanda” diye. Bence kararı anestezi doktoruna bırakmak lazım. 

Bazı hastanelerde rutin olarak epidural-spinal yani kombine uygulanıyor, bazılarında rutin veya çoğunlukla spinal uygulanıyor. Anestezi doktorunun bu konudaki eğilimi belirleyici, sonuç itibariyle kombine de yapılsa spinal de yapılsa sezeryan operasyonu esnasında anestezi aynı oluyor yani hissedilmiyor.

Hangi yöntem uygulanırsa uygulansın sezaryen esnasında sadece dokunmalar ve çekiştirmeler hissediliyor. Bir de bebeğin çıkmasına yardımcı olmak için karşı taraftaki yardımcının bastırması esnasında bir basınç hissediliyor. 

Yani sonuçta arada operasyonda hissedilenler açısından bir fark olmadığı için kararı anestezi doktoruna veya kadın doğum doktoruna bırakmakta fayda var. Bunun için anne adayının ekstra bir ruhsal enerji harcamasına gerek yok.