Gebelik ve tiroid bezinin az veya çok çalışması

Gebelikte referans alınan TSH ve serbest T4 (sT4) değerleri hamile olmayan erişkin normal sınırlar içindeki değerlere göre daha farklı olduklarından hamilelik döneminde tiroid hormonu azlığı tanısı sıklıkla konmakta ve anne adaylarının yaklaşık %10'una takviye tiroid ilaçları (Euthyrox, Levotiron) verilmektedir. 

Anne adayları internette araştırdıklarında tiroid hormonu azlığının bebekte zeka geriliğine yol açacağı bilgisine rastlamakta ve endişelenmektedir.

Gerçekte ise ciddi bir hormon eksikliği söz konusu olmadığı ve özellikle de iyi bir şekilde hormon takviyesi yapıldığında bu olasılık oldukça azdır.

Bu yazıda daha ciddi tiroid hormonu bozuklukları konusunda bilgiler verilmektedir.


Video: Gebelikte tiroid hormonu eksikliği bebeğin zekasını etkiler mi?


Gebelik bazal metabolizma hızını artıran bir durumdur ve tiroid hormonlarının üretimi artar. Bu durum bazı kadınlarda tiroid bezinin büyümesine ve daha belirgin hale gelmesine neden olabilir.

Tiroid hormonu üretimi ne kadar artarsa artsın TSH ve sT4 ölçümleri gebelikçin kabul edilen normal sınırlar içerisinde kalır ve gebelik döneminde ortaya çıkan tiroid bezi büyümeleri, hiper veya hipotiroidi belirtileri her zaman itinayla ele alınır.

Gebeliğin temel hormonlarından biri olan HCG yapısal olarak TSH hormonuna çok benzer ve HCG'nin aşırı arttığı gebeliklerde (mol gebeliği, çoğul gebelikler) HCG, TSH gibi davranarak tiroid hormonu üretiminin normal sınırlar dışına çıkmasına neden olabilir.

Yenidoğan tarama testlerinde bebeğin TSH seviyesine bakılarak yaklaşık 4000'de bir görülen hipotiroidinin tanısının erken konması ve bebeğin beyinsel ve bedensel gelişimi olumsuz etkilenmeden tedavi edilmesi mümkündür.



Gebelikte Hipotiroidi

Ağır hipotiroidi genellikle gebe kalmaya engel bir durum yaratır ve bu nedenle gebelik döneminde çok ender görülür. Hipotiroidinin ağırlık derecesiyle ilgili olarak düşük riski, preeklampsi ve rahim içi gelişme geriliği gelişme riski artar. Tedavi yine sentetik tiroid hormonu ilaçları verilmesi (Levotiron, Euthyrox) ve hormon seviyelerinin düzenli olarak kontrol edilmesi şeklindedir. 

Gebelikte Hipertiroidi

Tedavi edilmemiş hipertiroidi gebelikte preeklampsi, kalp yetmezliği, rahim içi gelişme geriliği ve ölü doğum riskini artıran bir durumdur. Gebelikte hipertiroidinin en sık görülen belirtileri gebelik ilerlemesine rağmen kilo alamama ve uykudan uyanınca ortaya çıkan nabız hızlanmasıdır. Yine hiperemezis (çok aşırı bulantı kusma) da ender de olsa hipertiroidiye bağlı olarak ortaya çıkabilmektedir.

Tanı ve tedavi, radyoaktif iyod kullanımı hariç, genellikle gebe olmayan kadınlara uygulanan şekilde uygulanabilir.

Doğum Sonrası Tiroidit

Bazı kadınlarda doğumdan üç-altı ay sonra gelişen bir durumdur ve kendini hipo veya hipertiroidi şeklinde gösterebilir. Özellikle Tip I (insülin kullanılan) şeker hastalığı olan, ailesinde bu tür bir hastalığı bulunan veya daha önce bir otoimmun tiroidit atağı geçirmiş olanlarda sıktır.

Sıklıkla birkaç ay içinde kendi kendine geçen bir durumdur ancak sonraki gebeliklerde tekrarlama ve ileri yaşlarda hipotiroidi gelişme eğilimindedir. Tedavi hormon değerlerine göre düzenlenir.



Ayrıntılar için: hormonlar.com