Tüm anne adayları, gebeliklerinin herhangi bir döneminde ve özellikle de doğum yaklaştıkça bu ikilemi yaşar. Bu doğaldır, zira bir yandan televizyon ve diğer yayın organları, bir yandan yakın çevreniz ve öte yandan doktorunuzdan aldığınız bilgiler birbiriyle çelişiyor. Sizin de kafanız karışıyor. Bu yazıda bir Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanı olarak kendi görüşlerimi sizinle paylaşmak istedim.

Konuyu karmaşıklıktan kurtarmak için, birkaç açıdan ele almakta fayda var:

İlk olarak düşünmemiz gereken, dünyanın ve şu anda bildiğimiz kadarıyla evrenin en gelişmiş canlıları olarak insanlar neden vajinal doğumla dünyaya geliyor? Eğer sezaryan ile doğum daha sağlıklıysa neden doğa bu yolu tercih etmiyor? Buna cevap vermek zor. Evrim süreci devam ediyor, bundan yıllar sonra insanların doğal dünyaya gelme şekillerinin ne olacağını bilemeyiz.

Konunun diğer ve en önemli boyutu tıbbi boyut: Kadın açısından hangisi daha sağlıklı, daha ağrısız, daha az iz bırakıyor? Bebek için hangi doğum şekli daha sağlıklı?

Bu sorulara net olarak yanıt vermek zor ve doktorlar hiç bir zaman bu konuda tümüyle fikir birliğine varamamaktadırlar. Ancak normal doğum yapma şansı olan kadın açısından bu doğum şeklinin daha sağlıklı olduğu aşikar. Çünkü her ne kadar günümüzde kullanılan sezaryan tekniği oldukça güvenli olsa da normal doğumda anestezi ve cerrahiye bağlı muhtemel sorunlar ortadan kalkıyor. Öte yandan biz doktorların yanlış bir karar vermesi, yani normal doğum yapamayacak bir anne adayını normal doğuma zorlaması anne ve bebek hayatını ciddi tehlikelerle karşı karşıya bırakabilir.

Hangisi daha ağrısız sorusuna yanıt vermek ise yine zor. Bazı anne adayları normal doğum sancılarının "dayanılabilir" nitelikte olduğunu söylerken, diğerleri bunun "tarif edilemeyecek kadar ağrılı" olduğunu söylüyor. Epidural gibi ağrısız doğum yöntemlerinin başarısını gözardı etmemek gerek. Türkiye'de de artık birçok merkezde bu yöntemler başarıyla uygulanıyor ve %90 anne adayı bu yöntemle oldukça ağrısız ve konforlu doğum yapabiliyor. Peki sezaryan ağrısız mı? Evet, operasyonun kendisi ağrısız, ameliyat sonrasında anne adayları çeşitli nedenlerle (ameliyat yerinde sancı, gaz sancısı, uzun vadede dikiş yerlerinde sancı) zorluklar yaşayabilse de günümüz tıp biliminin sunduğu olanaklarla bu sorunlar etkili bir şekilde giderilebilmektedir.

Hangisi daha az iz bırakıyor sorusuna da farklı açılardan yaklaşılabilir. Vajinal doğum yapanlarda "sarkma" adını verdiğiniz estetik bozukluklar olabilir. Bu estetik bozuklukların patolojik boyutlara ulaşması oldukça nadir görülmekle beraber bunların daha sonradan tamiri de mümkündür.

Bebek açısından bakıldığında ise tıp çevresi eşit olmayan iki parçaya ayrılıyor: Bir kesim vajinal doğumun bebek için daha sağlıklı olduğunu savunuyor, diğer bir kesim ise sezaryanla "randevulu doğumun" bebek için daha sağlıklı olduğunu düşünüyor.

Yine diğer bir yön işin psikolojik yönü: herhangi bir şekilde ters giden birşeyler olduğunda kendinizi suçlamaktan ve "ben sana demiştim" sözleriyle karşılaşmaktan korkuyorsunuz. Anneler Kulübü'müzde yurtdışında yaşayan anne adaylarının yazdıklarına bakılacak olursa gelişmiş ülkelerde anneler "ya sezaryan olursam" korkusu yaşıyorlar. Bizde ise "normal doğurursam ne olur?" korkusu hakim olabiliyor. Burada olumsuz şartlanmaların devrede olduğu aşikardır.

İşin ekonomik yönü de var: normal doğum yapabilecek anne adaylarının doğumunu sezaryanla gerçekleştirmek ülkemizin ve bireylerin sağlık bütçesini nasıl etkiler? Gelişmiş ülkelere baktığımızda buralarda sigorta şirketleri sezaryanla doğum yaptırtan doktorların peşini bırakmıyor ve nedenini sorguluyor. Geçerli bir neden sözkonusu olmadığında ödemeyi yapmayabiliyor ya da kısmen yapıyor. Bunun iyi bir özellik olduğunu savunamam, zira "abartılı" uygulandığında bu, doktorların sağlıklı karar vermesini derinden etkileyen bir uygulamadır.

Ülkemizde sezaryan ile doğumu bir tür "lüks" olarak algılayan insanlar var ve normal doğumu "parası olmayanların" doğum şekli olarak görenlere bile rastlamaktayız. Bu doğruluktan ve mantıktan uzak patolojik bir düşüncedir.

Gördüğünüz gibi net bir sonuca ulaşamadık. Ancak yine de özetleyecek olursak:

• Benim görüşüm şudur: Doğum şekli konusunda normal doğumu düşünün ve bunu da doktorunuza açıkça belli edin. Doktorunuz sezaryan ile doğum kararı verdiğinde de buna saygı göstermelisiniz. Eğer böyle yaparsanız ileride bebeğiniz için "sancı çekmemiş" olmakla ilgili suçluluk duyguları da yaşamazsınız.

Sitemizin Anneler Kulübü'nden bir anne adayının dediği gibi "doğum sancıları üretken sancılardır ve dünyaya gelecek canlı için bu sancıları çekmeye değer".

• Sezaryanla doğumu tercih etseniz ya da doktorunuz bu yönde karar verse bile epidural ya da spinal gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin uygulanabilirliğini doktorunuzla görüşün ve tercih edin. Bu anestezi yöntemleri genel anesteziye göre hem siz hem de bebeğiniz için daha az riskli yöntemlerdir. Dahası sezaryanla doğum yaptığınızda bebeğiniz size kavuşabilmek için sizin "ayılmanızı" beklemek zorunda kalmaz.

• Sezaryan ile doğum yapacaksanız bile günümüz anestezi ve cerrahi teknolojisinin sizi bebeğinize güvenli bir şekilde kavuşturacak kadar ileri olduğunu bilmelisiniz.

İlgili konular: Anne Adaylarının Görüşleri